seminarium » Queer/odmieniec jako kategoria kultury polskiej

dr Błażej Warkocki (polonistyka UAM)

Cel zajęć jest podwójny. Po pierwsze chodzi o sprawdzenie możliwości aplikacji teorii „zachodnich” (Butler i Sedgwick) do analizy polskiej kultury. Po drugie uchwycenie szczególnych rodzimych uwarunkowań „odmienności”. Materiałem krytycznie czytanym podczas zajęć będą głównie teksty polskiej literatury najnowszej.

Będziemy rozpatrywali „sprawę Komornickiej” (w interpretacji Izabeli Filipiak w Księdze Em i Obszarach odmienności) w porównaniu ze „sprawą Wilde’a”; szukali wzorów przecinania się dyskursów płci, narodu i seksualności (w Trans-Atlanyku Witolda Gombrowicza), analizowali modelowe wersje męskiej homoseksualności w polskiej kulturze (Pankowski, Stryjkowski) z kontrapunktem w postaci poezji „płciowego nieposłuszeństwa” (Sonnenberg, Iwasiów, Filipiak i inni/e); interpretowali politykę tożsamościową współczesnych polskich powieści gej/les (Witkowski, Żurawiecki, Schilling); analizowali „męskie pragnienie homospołeczne” w Białym kruku Andrzeja Stasiuka i zastanawiali się nad uwarunkowaniami i parametrami polskiego homoseksualnego ukrycia („closet”).

Głównym punktem teoretycznego odniesienia będą prace Eve Kosofsky Sedgwick (Between Men, Epistemology of the Closet, a zwłaszcza fragmenty przetłumaczone na język polski). Poza tym m. in.: German Ritz, Nić w labiryncie pożądania. Gender i płeć w literaturze polskiej od romantyzmu do postmodernizmu, Warszawa 2002; Izabela Filipiak, Obszary odmienności. Rzecz o Marii Komornickiej Gdańsk 2007; Inga Iwasiów, Wokół pojęć: kanon, homoerotyzm, historia literatury, „Katedra” nr 1, 2001; Irena Grudzińska-Gross, Podejrzane pochodzenie jako kategoria kultury polskiej, w: Inny, Inna, Inne. O inności w kulturze, red. M. Janion, C. Snochowska-Gonzales, K. Szczuka, IBL, Warszawa 2004; Maria Janion, Kobiety i duch inności, Warszawa 1999; Tomasz Basiuk, „Queerowanie” po polsku, „Furia Pierwsza” 2000, nr 7.