«s» Feminizm po amerykańsku

Dr Agnieszka Graff (Ośrodek Studiów Amerykańskich UW)

Zajęcia dotyczą kluczowych momentów i idei w rozwoju feminizmu w USA. Kurs ma układ chronologiczny: od Deklaracji Sentymentów z Seneca Falls (1848) przez ruch sufrażystek, feminizm drugiej fali, aż do współczesności czyli tzw. trzeciej fali i teorii gender. Chodzi o uchwycenie specyfiki amerykańskiego feminizmu jako ruchu społecznego i jako refleksji nad życiem jednostki i kształtem społeczeństwa – o związki idei równości płci z historią amerykańskiej demokracji, indywidualizmu, kapitalizmu, religijności, ekspansji na zachód, niewolnictwa, segregacji rasowej i ruchów na rzecz praw Afroamerykanów. Zastanowimy się, na ile amerykańskie wzorce i spory są przekładalne na europejskie i polskie realia. Przyjrzymy się też kluczowym różnicom wewnątrz feminizmu: np. feminizm liberalny a radykalny i socjalistyczny; feminizm różnicy i równości, spór o pronografię, problem polityki tożsamości i logika wykluczenia. Szczególną uwagę poświęcimy feministycznej i queerowej refleksji nad seksualnością i tożsamością płciową. Wsród lektur znajdą się opracowania historyczne i teoretyczne, klasyczne eseje feministyczne oraz wiele dokumentów (odezwy, manifesty), powieść (Alice Walker, Kolor Purpury) i kilka tekstów teoretycznych. Podczas dodatkowych spotkań obejrzymy kilka filmów dokumentalnych (One Woman One Vote, Iron Jawed Angels; Town Bloody Hall; Working Girls; Sex: Female).

Wybrane lektury: J. Butler. „Imitacja i nieposłuszeństwo płciowe”, tł. E. Królak i E. Majewska, “Przegląd Filozoficzno-literacki”, nr. 1(3), 2003, s. 89-110; T. Basiuk, “Ruch LGBT i studia Queer w USA”, w: „Ameryka…”. s. 203-228.;A. Graff. “Płeć po amerykańsku: kwestia kobieca w historii i kulturze USA”, w: „Ameryka. Społeczeństwo. Kultura. Polityka”, red. Tomasz Płudowski, Wydawnictwo Adam Marszałek s. 169 – 199; A. Graff. „Więcej niż kontekst – kwestia rasowa a feminizm w Stanach Zjednoczonych” , „Gender-konteksty”, Kraków: Rabid, 2004, s. 53-70; T. Hołówka, red. „Nikt nie rodzi się kobietą”, Czytelnik, Warszawa, 1982; J. Mizielińska. „(De)konstrukcje kobiecości, Podmiot feminizmu a problem wykluczenia”, Słowo Obraz Terytoria, Gdańsk 2004; A. Rich, „Przymusowa heteroseksualność a egzystencja lesbijska”, „Furia Pierwsza”4/5, 2000, s. 91-127); G. Rubin, „Rozmyślając o seksie: zapiski w sprawie radykalnej teorii polityki seksualności”, „Lewą Nogą” 16, 2004, s. 164–224; R. Putnam Tong, „Myśl Feministyczna. Wprowadzenie”, Warszawa, 2002; M. Środa, „Indywidualizm i jego krytycy”, Warszawa 2003;K. Ślęczka, Feminizm. „Ideologie i koncepcje społeczne współczesnego feminizmu.” Wydawnictwo „Książnica”, Katowice 1999.