«s» Rodziny i związki intymne

Dr Joanna Mizielińska (SWPS)

Celem zajęć jest próba zarysowania zmian w koncepcji rodziny na przestrzeni ostatnich lat. Zastanowimy się, czym jest i czym była rodzina. Czy istnieje historia rodziny? Czy obecnie mamy do czynienia, jak sądzą niektórzy, z kryzysem rodziny czy jedynie z ewolucją samego pojęcia, które nie jest czymś odwiecznym ale zmiennym kulturowo? Czy obecne zmiany w strukturze rodziny, formach pokrewieństwa i relacjach intymnych są konsekwencja zmian w pojmowaniu roli kobiety i mężczyzny? Czy rodziny homoseksualne są zagrożeniem dla tradycyjnej rodziny czy jedynie stanowią czubek góry lodowej zmian, które zachodzą na naszych oczach? Z jakimi typami rodzin i związków intymnych mamy obecnie do czynienia? Czy istnieje konieczność ich zwiększonej formalizacji (np. rejestrowane związki partnerskie)? Jakie zmiany prawne stają się konieczne, biorąc pod uwagę wielość form rodzinności we współczesnym świecie? Czy termin rodzina powinien być zarezerwowany dla heteroseksualnej rodziny nuklearnej czy może być rozszerzony, by w pełniejszy sposób odzwierciedlać istotę społecznych zmian? Jakie jest społeczne przyzwolenie na homorodzicielstwo w krajach UE i w Polsce? W celu odpowiedzi na powyższe pytania sięgniemy po literaturę dotyczącą rodziny, teoretyczną (perspektywa antropologiczna, feministyczna, społeczno-kulturowa) i praktyczną (poradniki) oraz spróbujemy przyjrzeć się rozmaitym typom rodzin w Polsce. Na niektórych zajęciach obejrzymy filmy poświęcone wybranym zagadnieniom.

Lektury: Claude Levi-Strauss, Rodzina we: Wprowadzenie do wiedzy o kulturze; Judith Butler, Is Kinship Always Already Heterosexual? W: Undoing Gender, Routledge 2004; Judith Butler, Antigona’s Claim.Kinship Between Life and Death. Columbia University Press 2000; Jean-Louis Flandrin, Historia rodziny, Volumen 1999; Anthony Giddens, Przemiany intymności, PWN 2006; Mary Bernstein and Renate Reimann (red.) Queer families, Queer Politics. Challenging Culture and the State, Columbia University Press 2001; Historia życia prywatnego (red.) Philippe Aries i George Duby, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wrocław 2000, t. 1-5; Elizabeth Badinter, Historia miłości macierzyńskiej, Volumen Warszawa 1998