Studia DZIENNE

Bianka Rolando

Zajęcia będą prowadzone w charakterze studia eksperymentalnego. Ich celem będzie pobudzenie intelektualne studentów i studentek do kreatywnego pisania, a także analiza twórczości wybranych autorów i autorek. Studenci i studentki indywidualnie będą omawiać swoje projekty i próby literackie. Na zajęciach będzie miejsce na wspólną dyskusję na tematy związane z twórczością pisarską. Będziemy opisywać wybrane dzieło sztuk wizualnych odwołujące się do tematyki genderowej, w dowolnej formule literackiej i wizualnej.

Spróbujemy wniknąć w tkankę społeczną i wyznaczymy sobie temat związanego z wybranym problemem społecznym poprzez pisanie opowiadania zaangażowanego społecznie (uzupełnionego mniej lub bardziej fikcją literacką). Studenci i studentki będą zobowiązani do znalezienia materiałów i dokumentów na wybrany temat np. poprzez kolekcjonowanie zapisów dźwiękowych, wywiadów, poprzez próby odnalezienia materiałów dodatkowych wzbogacających aspekt problemu.

W studio będziemy prowadzić tzw. czytelnię gdzie będziemy śledzić i analizować strategie pisania w wybranych lekturach o różnym charakterze i tematyce genderowej. Oczekiwane i wspierane będą wszelkie eksperymenty literackie i wizualne np. próba eksperymentu w zakresie monologu, fikcyjnych monologów, wybór przedmiotu codziennego użytku i narzucenie mu świadomości i płci, monolog przedmiotów, próba wnikliwego współodczuwania rzeczy martwej w formie literackiej. Na bieżąco będą omawiane różne postawy artystyczne i literackie artystów i artystek.

Poszerzenie swej wyobraźni i wiedzy o poetykach gender w literaturze i sztukach wizualnych, poszerzenie swoich kompetencji językowych, uwrażliwienie się na problematykę społeczną- tego mogą oczekiwać uczestniczki i uczestnicy studia.

Dr Jacek Kochanowski (CBPNiSZW UW)

Podstawowym tematem konwersatorium będzie rozpoznanie możliwości „używania” wiedzy w procesach antynormatywnego oporu, procesach zmierzających do podważenia heteronormatywnego i patriarchalnego paradygmatu naszej kultury. Żeglować będziemy po epistemologii, metodologii nauk, socjologii wiedzy, socjologii nauki, a wszystko z perspektywy gender & queer studies. Matronować wszystkiemu będzie Michel Foucault, jak zwykle. Zaczniemy od omówienia koncepcji wiedzy / władzy Foucaulta oraz systemu eksperckiego Giddensa i zastanowimy się, jak to działa w Polsce. Potem obejrzymy spór o konstruktywizm w socjologii wiedzy i zastanowimy się dlaczego (głównie) panom zależy na tym, by było obiektywnie. Następnie spróbujemy zobaczyć, czy warto jedną obiektywność zastępować inną, silniejszą, czyli porozmawiamy o feministycznej koncepcji „silnego obiektywizmu” Sandry Harding oraz niektóre wątki „Manifestu Cyborgów” Donny Haraway. Po tej refleksji udamy się w rejony postmodernistyczne i zobaczymy, czy uda się nie tylko dekonstruować, ale re-konstruować naukę, czyli przyjrzymy się różnym dziwnym koncepcjom z zakresu socjologii wiedzy. Zakończymy frapującym pytaniem, czy warto queerować ([homo]seksualizować) naukę i jaki uniwersytet ma z tego wynikać? Zajęcia będą miały charakter konwersatorium: osoba prowadząca jest tylko liderem/liderką wspólnych poszukiwań. Należy ograniczać jego namiętność do mówienia intensywnymi wypowiedziami.

Dr hab. Artur Rejter (Instytut Języka Polskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach)

Dociekania dotyczące płci w języku stanowią ważny głos w ogólnohumanistycznej refleksji nad zagadnieniem gender, ponieważ pozwalają wiele zagadnień lepiej zrozumieć, zaś wiele sądów zweryfikować. Zaproponowany cykl spotkań ma na celu zaznajomienie z problematyką przede wszystkim historycznych, jak również międzykulturowych uwikłań relacji język a gender. Poruszone tematy wprowadzą słuchaczki i słuchaczy w językowy aspekt płci z uwzględnieniem różnych obszarów i poziomów polszczyzny, takich jak: etymologia, gramatyka, semantyka, pragmatyka czy stylistyka. Wszystkie obserwacje i wnioski osadzone będą w historii polskiej kultury oraz wybranych innych kultur (zarówno bliskich, takich jak czeska czy rosyjska, jak i dalekich – np. zachodnioeuropejskich czy orientalnych).

Poruszone zostaną np. takie problemy jak asymetria rodzajowo-płciowa w polszczyźnie, androcentryzm językowy, zagadnienia poprawności i grzeczności językowej czy językowo-kulturowy wizerunek płci. Zastanowimy się zatem np. nad problemami typu: jak zmieniały się sposoby nazywania kobiet i mężczyzn w polszczyźnie?, dlaczego mówimy częściej pani dyrektor niż dyrektorka?, skąd wziął się w języku polskim rodzaj męskoosobowy i czy na pewno świadczy on o androcentryzmie naszego języka?, jaki status mają formy żeńskie w polszczyźnie i innych językach?, jak w różnych tekstach wizualizowano kobiety i mężczyzn kiedyś, a jak dziś?, czy istnieje i na czym polega język // styl płci?

Dr Agnieszka Graff (Ośrodek Studiów Amerykańskich UW)

Zajęcia dotyczą kluczowych momentów i idei w rozwoju feminizmu w USA. Kurs ma układ chronologiczny: od Deklaracji Sentymentów z Seneca Falls (1848) przez ruch sufrażystek, feminizm drugiej fali, aż do współczesności czyli tzw. trzeciej fali i teorii gender. Chodzi o uchwycenie specyfiki amerykańskiego feminizmu jako ruchu społecznego i jako refleksji nad życiem jednostki i kształtem społeczeństwa – o związki idei równości płci z historią amerykańskiej demokracji, indywidualizmu, kapitalizmu, religijności, ekspansji na zachód, niewolnictwa, segregacji rasowej i ruchów na rzecz praw Afroamerykanów. Zastanowimy się, na ile amerykańskie wzorce i spory są przekładalne na europejskie i polskie realia. Przyjrzymy się też kluczowym różnicom wewnątrz feminizmu: np. feminizm liberalny a radykalny i socjalistyczny; feminizm różnicy i równości, spór o pronografię, problem polityki tożsamości i logika wykluczenia. Szczególną uwagę poświęcimy feministycznej i queerowej refleksji nad seksualnością i tożsamością płciową. Wsród lektur znajdą się opracowania historyczne i teoretyczne, klasyczne eseje feministyczne oraz wiele dokumentów (odezwy, manifesty), powieść (Alice Walker, Kolor Purpury) i kilka tekstów teoretycznych. Podczas dodatkowych spotkań obejrzymy kilka filmów dokumentalnych (One Woman One Vote, Iron Jawed Angels; Town Bloody Hall; Working Girls; Sex: Female).

Dr Joanna Mizielińska (SWPS)

Celem zajęć jest próba zarysowania zmian w koncepcji rodziny na przestrzeni ostatnich lat. Zastanowimy się, czym jest i czym była rodzina. Czy istnieje historia rodziny? Czy obecnie mamy do czynienia, jak sądzą niektórzy, z kryzysem rodziny czy jedynie z ewolucją samego pojęcia, które nie jest czymś odwiecznym ale zmiennym kulturowo? Czy obecne zmiany w strukturze rodziny, formach pokrewieństwa i relacjach intymnych są konsekwencja zmian w pojmowaniu roli kobiety i mężczyzny? Czy rodziny homoseksualne są zagrożeniem dla tradycyjnej rodziny czy jedynie stanowią czubek góry lodowej zmian, które zachodzą na naszych oczach? Z jakimi typami rodzin i związków intymnych mamy obecnie do czynienia? Czy istnieje konieczność ich zwiększonej formalizacji (np. rejestrowane związki partnerskie)? Jakie zmiany prawne stają się konieczne, biorąc pod uwagę wielość form rodzinności we współczesnym świecie? Czy termin rodzina powinien być zarezerwowany dla heteroseksualnej rodziny nuklearnej czy może być rozszerzony, by w pełniejszy sposób odzwierciedlać istotę społecznych zmian? Jakie jest społeczne przyzwolenie na homorodzicielstwo w krajach UE i w Polsce? W celu odpowiedzi na powyższe pytania sięgniemy po literaturę dotyczącą rodziny, teoretyczną (perspektywa antropologiczna, feministyczna, społeczno-kulturowa) i praktyczną (poradniki) oraz spróbujemy przyjrzeć się rozmaitym typom rodzin w Polsce. Na niektórych zajęciach obejrzymy filmy poświęcone wybranym zagadnieniom.

zajęcia odbywają się w godz. 17:00–20:00 na Żurawiej 4 w sali nr 50 lub innej wolnej

PONIEDZIAŁEK: 13 X, 27 X, 24 XI, 1 XII, 15 XII, 19 I

dr Joanna Mizielińska (SWPS)

Rodziny i związki intymne

WTOREK: 7 X, 14 X, 4 XI, 18 XI, 2 XII, 9 XII, 13 I

Dr Agnieszka Graff (Ośrodek Studiów Amerykańskich UW)

Feminizm po amerykańsku

ŚRODA: 8 X, 15 X, 5 XI, 19 XI, 3 XII, 10 XII, 14 I

Dr hab. Artur Rejter (Instytut Języka Polskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach)

Język a gender. Perspektywa historyczna i międzykulturowa

CZWARTEK: 9 X, 23 X, 13 XI, 27 XI, 11 XII, 8 I, 22 I

Dr Jacek Kochanowski (CBPNiSZW UW)

Socjologia wiedzy i nauki w perspektywie gender/queer

PIĄTEK: 17 X, 31 X, 7 XI, 21 XI, 5 XII, 19 XII, 11 I

Bianka Rolando

Studio Kreatywnego Pisania oraz Działań Wizualnych Gender